Mae arweinwyr heddiw yn gweithredu mewn byd sy’n teimlo’n sylfaenol wahanol i’r hyn oedd hyd yn oed bum mlynedd yn ôl. Mae systemau a oedd unwaith yn ymddangos yn ddibynadwy bellach yn dangos arwyddion o straen. Mae sefydliadau’n llywio drwy ailstrwythuro parhaus, pwysau ariannol a disgwyliadau sy’n newid. Ac mae llawer o arweinwyr yn disgrifio cyflwr bron yn barhaol o fod “bob amser ar waith”, lle mae her newydd yn ymddangos cyn gynted ag y bydd un arall wedi tawelu.
Yn ddiweddar disgrifiodd dyfodolwr yr amgylchedd hwn drwy bedwar lens: bregus, pryderus, aflinol ac annealladwy. Mae’n ddisgrifiad sy’n cyd-fynd yn gryf â’r realiti a welwn mewn sefydliadau bob dydd.
Mae systemau bregus yn ymddangos yn gadarn nes eu bod yn cracio’n sydyn, yn debyg i gadwyni cyflenwi byd-eang neu brosesau lleol sy’n dibynnu ar gof un person. Daw’r pryder a welwn mewn timau o’r ymdeimlad di-baid nad oes byth ddigon o amser, capasiti na sicrwydd. Mae newid aflinol yn golygu y gall gweithredoedd bach gael effaith enfawr, tra bo ymdrechion mawr weithiau’n cyflawni ychydig iawn. Ac mae gorlwytho gwybodaeth, wedi’i danio gan ddeallusrwydd artiffisial ac algorithmau, yn gadael hyd yn oed arbenigwyr yn ansicr ynghylch sut mae penderfyniadau’n cael eu gwneud amdanynt.
Yn y byd hwn, mae angen mwy na chymhwysedd technegol neu arbenigedd pwnc ar arweinwyr. Mae angen angorau personol arnynt, sef galluoedd y gallant dynnu arnynt i aros yn gytbwys, yn dosturiol ac yn effeithiol. Dyna pam rydym wedi datblygu Pedair Colofn Arweinyddiaeth Bersonol Insight: Hunan-ymwybyddiaeth, Gweledigaeth, Gwydnwch a Chyseinedd.
Nid rhestr arall o “bethau y mae’n rhaid i arweinwyr eu gwneud” yw’r colofnau hyn. Yn hytrach, maent yn cynnig fframwaith i ddeall eich hun, llywio ansicrwydd a bod yn bresennol mewn ffyrdd sy’n cefnogi chi a’ch tîm.
1. Hunan-ymwybyddiaeth: Deall eich hun yn y goleuni a’r tywyllwch
Hunan-ymwybyddiaeth yw sylfaen arweinyddiaeth bersonol. Mae’n mynd ymhell y tu hwnt i wybod eich cryfderau a’ch gwendidau. Mae’n ymwneud â deall eich gwerthoedd, eich sbardunau, eich ymatebion diofyn dan bwysau a’r effaith a gewch ar eraill, gan gynnwys yr effaith na fwriadwyd gennych erioed.
Mae ein hymennydd yn chwarae rhan enfawr yma. Fe’i cynlluniwyd ar gyfer dau beth: ein cadw’n ddiogel a chadw ynni. Mae hynny’n golygu bod llawer o’r hyn rydym yn ei feddwl a’i wneud yn awtomatig. Rydym yn ymateb i sefyllfaoedd newydd drwy lwybrau byr meddyliol a luniwyd gan ein profiadau, ein rhagdybiaethau a’n hatgofion emosiynol. Yn aml, mae ein hymatebion yn digwydd cyn i ni sylweddoli’n ymwybodol beth sy’n digwydd.
Mae datblygu hunan-ymwybyddiaeth yn golygu sylwi ar y patrymau awtomatig hyn a chreu bwlch bach rhwng y sbardun a’r ymateb. Gall y bwlch hwnnw ddechrau gyda chwestiynau fel:
- Beth ydw i’n ei deimlo yn fy nghorff ar hyn o bryd?
- Pa emosiwn allai hynny ei ddangos?
- Pa ragdybiaethau ydw i’n eu gwneud am y sefyllfa hon?
- Beth arall allai fod yn wir yma?
Mae’r ymwybyddiaeth hon yn rhoi dewis i chi. Nid yw’n golygu y byddwch bob amser yn ymateb yn berffaith, does dim arweinydd yn gwneud hynny, ond mae’n eich atal rhag byw’n llwyr ar awtobeilot.
Mae adborth yr un mor hanfodol. Mae eraill yn profi eich ymddygiad yn llawer mwy uniongyrchol nag ydych chi eich hun. Mae adborth strwythuredig a hwylusir yn broffesiynol yn eich helpu i weld mannau dall a deall canlyniadau anfwriadol eich gweithredoedd. Mae adborth sy’n canolbwyntio ar y dyfodol (“Beth fyddai’n fy helpu i fod yn fwy effeithiol y tro nesaf?”) yn arbennig o bwerus.
2. Gweledigaeth: Cael “pam” ystyrlon a chyfeiriad gobeithiol
Mewn amgylcheddau ansicr, nid dogfen strategol yn unig yw gweledigaeth, ond cwmpawd personol. Dyma’r ymdeimlad o bwrpas sy’n eich cadw’n sefydlog pan fo popeth arall yn ymddangos yn swnllyd neu’n aneglur.
Mae ymchwil ar newid ymddygiad cynaliadwy yn dangos bod pobl yn llawer mwy cymhellol gan freuddwyd emosiynol o’r dyfodol nag ydynt gan ofn, pwysau neu gynlluniau manwl yn unig. Pan fydd arweinwyr yn cysylltu â dyfodol sy’n cyd-fynd â’u gwerthoedd, mae eu cyrff yn symud i gyflwr tawelach a mwy creadigol. Gallant weld posibiliadau, nid bygythiadau yn unig.
Nid oes angen i’ch gweledigaeth bersonol fod yn fawreddog na dramatig. Gallai fod yn ymwneud â’r math o arweinydd rydych am fod, y gwahaniaeth rydych am ei wneud neu’r math o ddiwylliant rydych yn gobeithio ei adeiladu. Yr hyn sy’n bwysig yw ei bod yn teimlo’n ddilys.
Cwestiwn defnyddiol i fyfyrio arno yw:
Pe bai pethau’n mynd yn dda iawn i mi mewn tair blynedd, mewn ffordd sy’n cyd-fynd â’m gwerthoedd, beth fyddai’n wir?
Mae gweledigaeth yn dod ag eglurder i benderfyniadau anodd ac yn eich helpu i lywio amwysedd gydag uniondeb.
3. Gwydnwch: Gofalu am y person y mae pawb yn edrych arno
Mae gwydnwch yn aml yn cael ei gamddeall fel “caledwch” neu “wthio ymlaen”. Mewn gwirionedd, gwydnwch yw’r gallu i reoli straen, adfer ar ôl siomedigaethau, cynnal persbectif a pharatoi ar gyfer heriau’r dyfodol.
Mae arweinwyr yn wynebu baich ychwanegol a elwir yn straen pŵer, sef y pwysau o fod yn gyfrifol am lesiant, cyfeiriad ac ymdeimlad o ddiogelwch pobl eraill. Mae hynny’n creu temtasiwn i roi eich anghenion eich hun o’r neilltu, ond ni all yr ymennydd feddwl yn strategol nac yn greadigol o dan bwysau parhaus heb gyfnodau o adferiad.
Mae gwydnwch yn dod yn fwy hylaw pan gaiff ei rannu’n feysydd penodol, megis:
- Byw’n ddilys, gan weithredu yn unol â’ch gwerthoedd
- Cynnal persbectif, gan weld heriau fel rhan o ddarlun mwy
- Rheoli straen, gan ddefnyddio dulliau ffisiolegol syml fel anadlu’n araf
- Rhyngweithio’n gadarnhaol, gan feithrin perthnasoedd cefnogol, gonest ac ysgogol
- Adeiladu rhwydweithiau, gan wybod at bwy i droi am gyngor neu gefnogaeth
- Gofalu am eich corff drwy gwsg, symud, hydradiad a gorffwys
Yn hytrach na cheisio “bod yn fwy gwydn”, dewiswch un neu ddau o’r meysydd hyn a chymryd camau bach, cynaliadwy.
4. Cyseinedd: Creu timau lle gall pobl feddwl a siarad yn rhydd
Mae cyseinedd yn ymwneud â sut mae arweinwyr yn cysylltu ag eraill, darllen yr ystafell, ymateb yn sensitif a chreu’r amodau lle mae pobl yn teimlo’n ddiogel i gyfrannu.
Wrth galon cyseinedd mae diogelwch seicolegol: y gred na chaiff neb ei gosbi, ei godi cywilydd na’i anwybyddu am leisio barn. Mae’n un o’r dangosyddion cryfaf o dimau sy’n perfformio’n uchel.
Mae diogelwch seicolegol yn cael ei adeiladu drwy ymddygiadau bob dydd, nid ystumiau mawreddog
Mae arweinwyr yn creu diogelwch pan fyddant yn dangos:
- Bod yn agored i gwestiynau a her
- Parodrwydd i gyfaddef yr hyn nad ydynt yn ei wybod
- Dilyniant cyson ar bryderon a godir
- Gwerthfawrogiad o safbwyntiau amrywiol
- Ymatebion tawel a pharchus, hyd yn oed dan bwysau
Mae timau’n ffynnu pan fydd pobl yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi am eu cryfderau unigryw ac yn ddigon diogel i gymryd risgiau rhyngbersonol.
Grym y Pedair Colofn
Nid yw’r colofnau hyn yn bodoli ar wahân i’w gilydd. Maent yn atgyfnerthu ei gilydd:
- Mae hunan-ymwybyddiaeth yn eich helpu i sylwi pan fyddwch yn gwyro oddi wrth eich pwrpas.
- Mae gweledigaeth yn tanio gwydnwch drwy roi rhywbeth ystyrlon i chi lynu wrtho.
- Mae gwydnwch yn rhoi’r gallu i adeiladu perthnasoedd sy’n ddiogel yn seicolegol.
- Mae cyseinedd yn cryfhau hunan-ymwybyddiaeth drwy adborth parhaus a chysylltiad.
Nid oes angen i chi berffeithio’r pedair ar yr un pryd. Yn hytrach, gofynnwch:
Pa golofn sydd ei hangen fwyaf arnaf ar hyn o bryd?
Dechreuwch gydag un cam bach, ailadroddwch ef yn gyson, a sylwch ar y gwahaniaeth, ynoch chi eich hun, yn eich perthnasoedd ac yn eich arweinyddiaeth.